در اين آيه پرسشها است . 1 - خدا فرموده هر جنبنده را از آب آفريده با اينكه بسيارى از جنبنده‌هايند كه از آب آفريده نيستند چون فرشته‌ها كه از همهء آفريده‌ها در شمار بيشند از نور آفريده شدند ، پريان هم كه از آتش آفريده شدند ، آدم هم از خاك آفريده شده و عيسى از باد كه فرموده « دميديم در آن از روح خود ، 12 - التحريم » و نيز بسيارى از جانورانند كه از نطفه بر نيايند ، و جواب از چند راه است : يكم كه بهتر از همه است قفال گفته : و آن اينست كه « مِنْ ماءٍ » قيد دابه است نه صله « خلق » و مقصود اينست كه هر جانورى از آب پديد شود آفريده خدا است . دوم : اينكه مايه آفرينش همه آفريده‌ها آب است كه روايت است نخست چيزى كه خدا تعالى آفريد گوهرى بود و بدان نگريست و از هيبت خدا آب شد و از آن آب آتش و هواء و روشنى آفريد ، و چون مقصود از اين آيه بيان اصل آفرينش است و مايه آن آب بوده چنين تعبير كرده . سوّم مقصود از دابه جنبنده بر زمين است كه مسكن او است و فرشته و پرى را نگيرد ، و چون بيشتر اين جانوران از آب‌اند چون يا از نطفه‌اند يا در آب زنده‌اند ، از اين رو همه را از آب تعبير كرد . 2 - كشش شكم را بر زمين چگونه راه رفتن ناميده ؟ و جوابش اينست كه بر سبيل استعاره چنانچه گويند كار فلانى به راه نيفتاده و بر روش مشاكله است . 3 - اين سه بخش همه را فرا ندارد زيرا جاندارانى باشند كه بر بيش از چهار پا روند چون عنكبوت و كژدم و هزار پا با 44 پا راه رود . جواب اينست كه اينها كميابند و نابود بشمارند ، بعلاوه فلاسفه گويند جاندارى كه بيش از چهار پا دارد روى همان چهار تكيه دارد در راه رفتن و جمله « يَخْلُقُ اللَّهُ ما يَشاءُ » آگهى است بوجوه اختلافهاى ديگر در جانداران جز اختلاف در وضع راه رفتن